NPV ile Projeleri Değerlendirme

İşletmeler sürekli olarak şunu sorar: Bu projeyi gerçekleştirmeye değer mi? Bir yatırım başlangıçta paraya mal olur, ancak yıllar boyunca geri ödeme sağlar. NPV (Net Bugünkü Değer) bu kararı vermeye yardımcı olur.

NPV, gelecekteki her nakit akışını bugünkü değerine iskonto eder ve bunları toplar. Toplam pozitifse proje, gerekli getirinizden daha fazla kazandırır; negatifse beklentinin altında kalır.

Sermaye bütçelemesinin temel taşıdır.

İşlev şöyledir: =NPV(rate, value1, [value2], ...).

• rate — dönem başına iskonto oranı (gerekli getiriniz veya sermaye maliyetiniz).
• value1, value2, ... — her dönem için bir tane olmak üzere gelecekteki nakit akışları.

=NPV(rate, B2:B6) örneğinde olduğu gibi tek bir aralık da iletebilirsiniz; uygulamada çok daha yaygın olan yöntem budur.

NPV hakkında bilinmesi gereken en önemli nokta şudur: her değerin bir dönemin SONUNDA, bugünden itibaren bir dönem sonra gerçekleştiğini varsayar.

Bu, verdiğiniz ilk değerin bugünün parası olarak ele alınmadığı, bir dönem için iskonto edildiği anlamına gelir.

Bu nedenle bugün yapılan bir başlangıç yatırımı NPV aralığına konulmamalıdır; bu tutar zaten bugünkü değer cinsindendir.

Başlangıç maliyeti sıfırıncı zamanda gerçekleştiği için bunu NPV işlevinin dışında eklemeniz gerekir.

Yöntem şöyledir: gelecekteki nakit girişlerini NPV ile iskonto edin, ardından başlangıç yatırımını (negatif olarak) ayrı şekilde ekleyin.

Elektronik tabloda NPV oluşturmanın doğru ve ders kitaplarında kullanılan yöntemi budur.

Bugün 1.000 yatırım yapıyor ve gelecek dört yılın sonunda sırasıyla 300, 400, 500 ve 600 almayı bekliyorsunuz. Gerekli getiriniz %10.

Başlangıçtaki -1.000 NPV'nin dışında yer alır. Dört nakit girişi ise içine konur.

Formül yaklaşık 402,92 sonucunu verir. Sonuç pozitif olduğundan proje %10 getiriyi aşar ve gerçekleştirilmeye değerdir.

Gerçek bir modelde nakit akışları hücrelerde bulunur. B2:B5 aralığında dört gelecekteki nakit girişinin, B1 hücresinde ise başlangıç harcamasının (negatif olarak) bulunduğunu varsayalım.

NPV içinde aralığa başvurun ve harcama hücresini sonrasında ekleyin.

Bu, formülü kısa tutar ve herhangi bir akışı değiştirerek sonucun güncellenmesini görmenizi sağlar.

NPV'yi yorumlamak basittir.

• NPV > 0 — proje iskonto oranından daha fazla kazandırır; kabul edin.
• NPV = 0 — gerekli getiriniz tam olarak karşılanır; sizin için fark etmez.
• NPV < 0 — proje gerekenden daha az kazandırır; reddedin.

Diğer tüm koşullar aynıysa daha yüksek NPV, daha değerli bir proje anlamına gelir.

NPV, iskonto oranına duyarlıdır. Daha yüksek bir oran, uzaktaki nakit akışlarını daha fazla cezalandırarak NPV'yi düşürür.

Aynı projeyi %10 yerine %20 ile deneyin; NPV küçülür ve muhtemelen negatife döner.

Doğru oranı, yani sermaye maliyetinizi seçmek, analizdeki en zor ve en önemli değerlendirmedir.

Standart NPV, nakit akışlarının eşit aralıklarla gerçekleştiğini, yani her dönemde bir tane ve tam bir dönem arayla oluştuğunu varsayar.

Tarihleriniz düzensizse gerçek tarih listesini alan XNPV işlevini kullanın: =XNPV(rate, values, dates).

XNPV ayrıca ilk değeri verilen tarihte gerçekleşmiş kabul eder; bu nedenle sıfırıncı zamandaki nakit çıkışını içine ekleyebilirsiniz.

NPV, XNPV ve yakında ele alınacak IRR, Google Sheets'te aynı söz dizimiyle bulunur.

Dönem sonu varsayımı burada da geçerlidir ve başlangıç harcamasını dışarıda bırakma yöntemi yine doğru yaklaşımdır.

Bu nedenle Excel'de oluşturulan iskonto edilmiş nakit akışı modeli Sheets'e sorunsuz biçimde aktarılır. Yalnızca şunu unutmayın: NPV ilk değeri tam bir dönem boyunca iskonto eder.

NPV, birbirine rakip projeleri sıralarken öne çıkar. Her birinin NPV'sini hesaplayın; daha yüksek olan daha fazla değer yaratır.

Proje A'nın akışlarının B2:B5, Proje B'nin akışlarının C2:C5 aralığında olduğunu ve her ikisinin de %10 oranla başlangıçta 1.000 maliyeti bulunduğunu varsayalım. Her iki NPV'yi yan yana hesaplayın.

Benzer risk varsayımıyla, daha büyük pozitif NPV'yi gösteren hücre paranızın daha iyi kullanımını belirtir.

En yaygın NPV hatasını test edin.

=NPV(rate, values) ile projelere değer biçmeyi öğrendiniz.

• NPV, gelecekteki nakit akışlarını bugüne iskonto eder ve her birinin bir dönemin sonunda gerçekleştiğini varsayar.
• Başlangıç harcamasını NPV'nin dışında tutun ve ayrı olarak ekleyin.
• Pozitif NPV kabul, negatif NPV ret anlamına gelir.
• Daha yüksek iskonto oranları NPV'yi düşürür; düzensiz tarihler için XNPV kullanın.

Aynı kurallar Excel ve Google Sheets'te geçerlidir.