Koaksiyel Kablo ve Hâlâ Kullanıldığı Yerler

Koaksiyel kablo veya kısaca koaks, bükümlü çiftten çok farklı biçimde üretilen daha eski bir bakır kablo türüdür. Ortak bir merkez ekseni paylaşan katmanlarla çevrili tek bir katı bakır çekirdeğe sahiptir; adı da buradan gelir. Bükümlü çift çoğu ağda koaksın yerini almış olsa da koaks tamamen ortadan kalkmamıştır. Hâlâ milyonlarca eve internet ve TV taşır; bu nedenle sınavda onu tanımanız beklenir.

Koaksın ortak bir merkez etrafında dört katmanı vardır:

• Merkez iletken — sinyali taşıyan katı bakır tel.
• Dielektrik yalıtkan — çekirdeği kalkandan ayıran plastik katman.
• Metal kalkan — parazitleri engelleyen folyo veya örgü.
• Dış kılıf — koruyucu plastik kaplama.

Bu kalkana sahip tasarım, koaksı EMI'ye karşı çok dirençli hâle getirir ve az sinyal kaybıyla uzun mesafelerde kullanılmasını sağlar.

Merkez iletkenin etrafına sarılmış kalın kalkan, koaksın en belirgin özelliğidir. Dış elektromanyetik parazitleri engeller ve sinyali içeride tutar. Koaksın geçmişte uzun veri yolu ağı omurgalarında kullanılmasının ve sinyallerin bir sağlayıcıdan önemli mesafeler kat ederek eve ulaştığı kablo TV ile geniş bant bağlantılarında iyi çalışmasının nedeni budur.

Sınavda iki koaks türüyle karşılaşabilirsiniz. RG-6 daha kalındır, daha iyi kalkana sahiptir ve özellikle daha uzun hatlarda modern kablo interneti, TV ve uydu bağlantılarında kullanılır. RG-59 daha incedir ve daha az kalkanlamaya sahiptir; eski kurulumlarda ve analog video gibi kısa hatlarda yaygındır. Geniş bant bağlantısı için kararsız kaldığınızda, yüksek frekanstaki performansı daha iyi olduğu için günümüzde doğru seçim RG-6'dır.

Koaks, RJ45 yerine vidalı veya itmeli konnektörler kullanır. En yaygın tür, kablo modeminin veya TV'nin arkasındaki dişli fiş olan F tipi konnektördür. Daha eski sistemlerde ve laboratuvar ortamlarında, geçmişte eski koaks Ethernet bağlantılarında kullanılan çevirerek kilitlenen türdeki BNC (Bayonet Neill-Concelman) konnektörü kullanılırdı. Sınav için F tipi ve BNC'yi adlarından tanımanız yeterlidir.

Koaksın günümüzdeki en büyük kullanım alanı kablo geniş bandıdır. İnternet sağlayıcıları, kablo TV taşıyan aynı koaks üzerinden veri gönderir ve bunun için DOCSIS (Kablo Üzerinden Veri Hizmeti Arayüzü Belirtimi) adlı bir standart kullanır. Bir kablo modemi, F tipi konnektörle koaksa bağlanır ve sinyali yönlendiriciniz için Ethernet'e dönüştürür. Milyonlarca ev interneti tam olarak bu şekilde alır.

Kablo sağlayıcıları genellikle bir HFC (Hibrit Fiber-Koaks) ağı kullanır. Fiber, veriyi sağlayıcıdan mahalle düğümlerine yüksek hızda taşır; ardından koaks, her eve giden son hattı üstlenir. Bu yapı, fiberin uzun mesafelerdeki hızını koaksın son bölümdeki düşük maliyetiyle birleştirir. Bu, fiber konusunda ileride yeniden göreceğiniz medya türlerini birleştirme temasının pratik bir örneğidir.

Koaksın, ofis LAN'larında kullanım dışı kalmasına yol açan bazı dezavantajları vardır. Bükümlü çiftten daha kalın ve daha serttir; yönlendirilmesi ve sonlandırılması daha zordur. Ayrıca eski koaks LAN'ları, tek bir arızanın tüm bölümü bozabildiği paylaşımlı veri yolu tasarımını kullanırdı. Anahtarlı bükümlü çift, yerel ağlar için daha ucuz, daha hızlı ve daha kolay yönetilebilir olduğunu kanıtladı; bu nedenle koaks geniş bant ve video görevlerine çekildi.

Koaks üç yerde hâlâ yaygındır:

• Kablo interneti — duvardan modeminize giden hat.
• Kablo ve uydu TV — evlerde sinyal dağıtımı.
• Bazı güvenlik kameraları — eski CCTV video hatları.

Yeni bir ofis LAN'ını koaksla kurmanız pek olası değildir; ancak binalara gelen geniş bant bağlantısı olarak koaksla kesinlikle karşılaşırsınız.

Bir teknik ayrıntı: Koaksiyel kabloların ohm cinsinden ölçülen nominal bir empedansı vardır ve bunu ekipmanla eşleştirmeniz gerekir. Kablo TV'si ve internetinde kullanılan RG-6 ve RG-59 gibi koaksiyel kablolar 75 ohm'dur. Daha eski Ethernet koaksiyel kablolarında (artık kullanılmayan "thinnet" gibi) 50 ohm'luk kablo kullanılırdı. Empedansların karıştırılması, sinyal yansımalarına ve hatalara neden olur. Sınav için geniş bant ve video koaksiyel kablolarını 75 ohm ile eşleştirmeniz yeterlidir.

Sınav için koaksiyel kabloyu, merkez iletkeni olan ve korumalı bir bakır kablo olarak hatırlayın; bu kablo çoğunlukla kablolu internet ve TV için kullanılır. RG-6'yı modern geniş bantla, RG-59'u daha eski kısa bağlantılarla, F tipi konnektörü kablo modemleriyle ve BNC'yi eski koaksiyel ekipmanla eşleştirin. DOCSIS'in kablolu internet standardı olduğunu ve HFC ağlarının son kilometrede fiberi koaksiyel kabloyla birleştirdiğini bilin.

Koaksiyel kablo bilginizi sınayın.

Koaksiyel kablonun bir merkez iletkeni, yalıtkanı, koruması ve kılıfı olduğunu; bu yapının güçlü parazit direnci sağladığını öğrendiniz. RG-6 modern kablolu internet ve TV için, RG-59 ise daha eski kısa bağlantılar için kullanılır. F tipi konnektör kablo modemlerine bağlanırken BNC eski ekipmanlarda görülür. Kablolu internet, koaksiyel kablo üzerinden DOCSIS kullanır ve sağlayıcılar son kilometrede fiberi koaksiyel kabloyla birleştiren HFC ağları kurar. Ofislerde bükümlü çift kablo üstün gelmiş olsa da koaksiyel kablo geniş bantta, TV'de ve bazı kameralarda kullanılmaya devam eder.