Lua Academy · Ders

Üst Tablolarla Sınıflar

Yöntem araması için tabloları ve __index'i kullanarak sınıfları benzetin.

Üst Tablolarla Sınıflar, CoddyKit'te ücretsiz bir Lua Academy dersidir. Bu, 4 dersinin 1. dersidir. Aşağıdan dersin tamamını ücretsiz okuyabilir, sonra tarayıcıda yerleşik kod editörü ve 7/24 yapay zeka koçu ile uygulamalı olarak pratik yapabilirsin. Bu, Lua Academy öğrenme yolunun bir parçasıdır ve ilerlemeniz web ve CoddyKit uygulaması arasında senkronize olur. Lua Academy kursu toplamda 4 dersten oluşur.

Sınıf Tablosu Kalıbı

Lua'da bir "sınıf", yöntemleri depolayan yalnızca bir tablodur. Örnekler, metatablolarındaki __index sınıf tablosunu gösterecek şekilde oluşturulan tablolardır. Bu, arama zinciri aracılığıyla tüm yöntemlere örnekler üzerinden erişilebilmesini sağlar.

local Animal = {}
Animal.__index = Animal

function Animal.new(name, sound)
  return setmetatable({name=name, sound=sound}, Animal)
end

function Animal:speak()
  print(self.name .. " says " .. self.sound)
end

local dog = Animal.new("Rex","Woof")
dog:speak()  -- Rex says Woof

__index Sınıfı Gösterir

ClassName.__index = ClassName ayarı, "bulunamayan anahtarları sınıf tablosunda ara" anlamına gelir. Bir örnek yöntemi çağrıldığında Lua yöntemi örnekte bulamaz, metatabloyu (__index) kontrol eder, sınıfı bulur ve yöntemi orada arar.

local Point = {}
Point.__index = Point

Point.type = "2D Point"

function Point.new(x,y)
  return setmetatable({x=x,y=y}, Point)
end

function Point:magnitude()
  return math.sqrt(self.x^2 + self.y^2)
end

local p = Point.new(3,4)
print(p:magnitude())   -- 5.0
print(p.type)          -- 2D Point (from class)

Oluşturucu Kalıbı

new() işlevi oluşturucudur: örnek verilerini içeren bir tablo oluşturur ve bu tabloyu sınıfa işaret eden bir metatabloyla sarılmış hâlde döndürür. Lua'da nesne oluşturmanın standart yolu budur.

local Circle = {}
Circle.__index = Circle

function Circle.new(cx, cy, radius)
  assert(radius > 0, "radius must be positive")
  return setmetatable({cx=cx, cy=cy, r=radius}, Circle)
end

function Circle:area()
  return math.pi * self.r^2
end

function Circle:perimeter()
  return 2 * math.pi * self.r
end

local c = Circle.new(0, 0, 5)
print(string.format("Area: %.2f", c:area()))

Yöntem ve İşlev Söz Dizimi

obj:method(), obj.method(obj) için kullanılan kısa yazımdır. Örtük self elde etmek için yöntemleri iki nokta söz dizimiyle (function Cls:method()) tanımlayın. Örneği aktarmak için iki nokta ile çağırın. Nokta ve iki nokta kullanımını karıştırmak, fark edilmesi zor hatalara neden olur.

local Dog = {}
Dog.__index = Dog

-- Define with colon: self is implicit
function Dog:bark(times)
  for i = 1, (times or 1) do
    print(self.name .. ": Woof!")
  end
end

function Dog.new(name)
  return setmetatable({name=name}, Dog)
end

local d = Dog.new("Buddy")
d:bark(2)        -- Buddy: Woof! (x2)
-- Dog.bark(d,1) -- same thing, explicit self

Sınıf Düzeyi ve Örnek Düzeyi Alanlar

Sınıf tablosundaki alanlar tüm örnekler tarafından paylaşılır (sınıf değişkenleri). Örnek tablosundaki alanlar her örneğe özeldir. Bir örnek, aynı ada sahip kendi alanını oluşturarak bir sınıf alanını gölgeleyebilir.

local Entity = {}
Entity.__index = Entity
Entity.count = 0    -- class-level counter

function Entity.new(name)
  Entity.count = Entity.count + 1
  return setmetatable({name=name, id=Entity.count}, Entity)
end

local a = Entity.new("alpha")
local b = Entity.new("beta")
local c = Entity.new("gamma")

print(Entity.count)  -- 3
print(a.id, b.id, c.id)  -- 1  2  3

Sınıflar için tostring

Okunabilir yazdırma çıktısı için sınıf tablosuna __tostring ekleyin. Örneğin metatablosu sınıf olduğundan ve sınıf __tostring içerdiğinden, tüm örnekler bunu otomatik olarak kullanır.

local Vec2 = {}
Vec2.__index = Vec2
Vec2.__tostring = function(v)
  return string.format("Vec2(%g, %g)", v.x, v.y)
end

function Vec2.new(x,y)
  return setmetatable({x=x,y=y}, Vec2)
end

function Vec2.__add(a, b)
  return Vec2.new(a.x+b.x, a.y+b.y)
end

local v1 = Vec2.new(1,2)
local v2 = Vec2.new(3,4)
print(v1+v2)   -- Vec2(4, 6)

Örnek Türünü Kontrol Etme

Metatablosunu sınıf tablosuyla karşılaştırarak bir nesnenin bir sınıfın örneği olup olmadığını kontrol edin. Bu, Lua'daki instanceof eşdeğeridir.

local Dog = {}
Dog.__index = Dog

function Dog.new(name)
  return setmetatable({name=name}, Dog)
end

local function isDog(obj)
  return getmetatable(obj) == Dog
end

local d = Dog.new("Rex")
local t = {}
print(isDog(d))  -- true
print(isDog(t))  -- false

Özel Yöntemler

Özel yöntemler, modül dosyasındaki yerel işlevlerdir. Dışarıdan çağrılamazlar, ancak modülün herkese açık yöntemlerinin içinde yukarı değerler olarak erişilebilirler.

local Account = {}
Account.__index = Account

-- Private helper
local function validate(amount)
  return type(amount)=="number" and amount > 0
end

function Account.new(balance)
  return setmetatable({balance=balance or 0}, Account)
end

function Account:deposit(amount)
  assert(validate(amount), "invalid amount")
  self.balance = self.balance + amount
end

function Account:getBalance() return self.balance end

Sınıf Karşılaştırması

Özel eşitlik ve sıralama için __eq ve __lt operatörlerini aşırı yükleyin. Lua, tablolar için __eq operatörünü yalnızca her iki işlenen de aynı metatabloyu paylaşıyorsa çağırır.

local Temp = {}
Temp.__index = Temp
Temp.__eq = function(a,b) return a.celsius == b.celsius end
Temp.__lt = function(a,b) return a.celsius < b.celsius end
Temp.__tostring = function(t)
  return t.celsius.."°C"
end

function Temp.new(c)
  return setmetatable({celsius=c}, Temp)
end

local t1 = Temp.new(100)
local t2 = Temp.new(0)
print(t1 == Temp.new(100))  -- true
print(t2 < t1)              -- true

Birden Çok Sınıf

Her sınıf, kendi metatablosuna sahip bağımsız bir tablodur. Farklı sınıflardan nesnelerin metatabloları farklıdır. Bu, Lua'da çok sınıflı bir nesne yönelimli sistemin temelidir.

local Cat = {}
Cat.__index = Cat

function Cat.new(name) return setmetatable({name=name,lives=9},Cat) end
function Cat:loseLife() self.lives=self.lives-1; return self.lives end

local Dog2 = {}
Dog2.__index = Dog2
function Dog2.new(name) return setmetatable({name=name,tricks={}},Dog2) end
function Dog2:learn(t) self.tricks[#self.tricks+1]=t end

local c = Cat.new("Whiskers")
local d = Dog2.new("Buddy")
d:learn("sit"); d:learn("stay")
print(c:loseLife(), #d.tricks)  -- 8  2

Hızlı Kontrol

ClassName.__index = ClassName ayarını neden yaparız?

Özet: Metatablolarla Sınıflar

Özet:

Sınıf = tablo + __index = self
Oluşturucu: function Cls.new(...) return setmetatable({}, Cls) end
Yöntemler: sınıf tablosunda tanımlanır ve iki nokta söz dizimiyle çağrılır
Sınıf ve örnek alanları: sınıf alanları paylaşılır, örnek alanları nesneye özeldir
Tür kontrolü: getmetatable(obj) == Cls

Sıkça Sorulan Sorular

“Üst Tablolarla Sınıflar” dersi ücretsiz mi?

Evet — “Üst Tablolarla Sınıflar” dersin tüm metni burada web'de ücretsiz olarak okunabilir. Etkileşimli olarak pratik yapmak (yerleşik kod editörü ve 7/24 yapay zeka koçu) ve Lua Academy kursunun geri kalanını açmak için CoddyKit PRO'ya yükselt. Lua Academy kursu toplamda 4 dersten oluşur.

“Üst Tablolarla Sınıflar” dersinde ne öğreneceğim?

Yöntem araması için tabloları ve __index'i kullanarak sınıfları benzetin. Lua Academy ile uygulamalı kodu tarayıcıda doğrudan çalıştırarak pratik yaparsın ve 7/24 yapay zeka koçu dersi çalışırken sorularını yanıtlar.

Lua Academy öğrenmeye başlamak için deneyim gerekli mi?

Önceden deneyim gerekmez. CoddyKit'te Lua Academy, başlangıçtan ileri seviyeye kadar yapılandırıldığı için buradan başlayabilir veya başından başlayıp kendi hızında ilerleme yapabilirsin. Bu, 4 dersinin 1. dersidir.

“Üst Tablolarla Sınıflar” dersi ne kadar sürer?

Çoğu CoddyKit dersi yaklaşık 5–10 dakika sürer. Her biri kısa ve etkileşimli olduğu için sabit ilerleme yaparsın ve web ile uygulama arasında tam olarak bıraktığın yerden devam edebilirsin.

Bu Lua Academy dersinde kod yazıp çalıştırabilir miyim?

Evet. Her Lua Academy dersi yerleşik bir kod editörü içerir, bu sayede tarayıcıda gerçek kod yazıp çalıştırabilir ve anlık yapay zeka geri bildirimi alırsın — yerel kurulum gerekli değildir.

Bu kursun tüm dersleri

← Lua Academy Sayfasına Dön