Disk Kullanımı ve Sistem Bilgileri (df, du, uname)

Sisteminizin disk kullanımını ve temel bilgilerini anlamak, sağlıklı ve verimli bir Linux ortamını korumak için çok önemlidir.

• Kaynak Yönetimi: Disk alanının ne zaman azaldığını bilin.
• Sorun Giderme: Boyutu aşırı büyük dosyaları veya dizinleri belirleyin.
• Sistem Farkındalığı: İşletim sistemi çekirdeğiniz ve mimariniz hakkında ayrıntılar edinin.

'disk free' ifadesinin kısaltması olan df komutu, sisteminize bağlanmış dosya sistemlerinde dosyalar için kullanılabilir disk alanı miktarını gösterir.

Şunları gösterir:

• Dosya sistemi adı
• Toplam boyut
• Kullanılan alan
• Kullanılabilir alan
• Kullanım yüzdesi
• Bağlama noktası

Varsayılan olarak df, boyutları okunması zor olabilen 1 kilobaytlık bloklar hâlinde gösterir. -h seçeneği çıktının okunmasını çok kolaylaştırır.

Boyutları KB, MB veya GB gibi insanların kolayca anlayabileceği birimlere dönüştürerek disk kullanımını hızlıca kavramanızı sağlar.

Sisteminizdeki boş disk alanını kolay anlaşılır bir biçimde görmek için df -h komutunu çalıştırmayı deneyin.

df dosya sistemlerindeki *boş* alanı gösterirken du (disk usage), belirli dosyalar veya dizinler tarafından *kullanılan* alanı gösterir.

Bir dizin içinde en fazla alanı hangi dosyaların veya klasörlerin kapladığını bulmak için çok kullanışlıdır.

Bir dizinin toplam boyutunun hızlı bir özetini almak için du ile genellikle iki seçeneği birleştirirsiniz:

• -s: Her bağımsız değişken için yalnızca toplamı gösterir.
• -h: Boyutları insanların kolayca okuyabileceği biçimde gösterir (ör. 10M, 2.5G).

du -sh . komutunu kullanmak geçerli dizinin toplam boyutunu gösterir.

du -sh . komutunu kullanarak geçerli çalışma dizininizin toplam disk kullanımını bulalım.

'UNIX name' ifadesinin kısaltması olan uname komutu, sistem bilgilerini görüntülemek için kullanılır. Bu bilgiler işletim sistemi çekirdeğiyle ilgili ayrıntıları içerir.

Hangi Linux sürümünü çalıştırdığınızı veya sistem mimarisini hızlıca kontrol etmek için kullanışlıdır.

Sistem bilgilerinizin kapsamlı bir genel görünümünü almak için uname ile -a (tümü) seçeneğini kullanın.

Bu seçenek genellikle çekirdek adını, ağ düğümünün ana bilgisayar adını, çekirdek sürümünü, makine donanım adını, işlemci türünü, donanım platformunu ve işletim sistemini gösterir.

Üzerinde bulunduğunuz makineyle ilgili mevcut tüm sistem bilgilerini görüntülemek için uname -a komutunu çalıştırın.

Bu komutlardan hangileri disk veya sistem bilgilerini kontrol etmek için kullanılır?

Bu derste Linux sisteminizin disk kullanımını etkili bir şekilde izlemeyi ve temel sistem bilgilerini almayı öğrendiniz.

• df: Bağlanmış dosya sistemlerindeki boş disk alanını gösterir.
• du: Dosyaların ve dizinlerin disk kullanımını gösterir.
• uname: Temel sistem ve çekirdek bilgilerini sağlar.

Bu komutlar sistem yönetimi, sorun giderme ve Linux ortamınızın sorunsuz çalışmasını sağlama açısından hayati önem taşır!